Relaties: validiteit of compatibiliteit
Home 
BLUB: BLog voor UsabilityBloopers Relaties: validiteit of compatibiliteit
Home BLUB: BLog voor UsabilityBloopers Relaties: validiteit of compatibiliteit
door Ward van der Put (usability@pc-boeken.nl)
De afgelopen dagen heb ik mijn blog uitgebreid met relaties. Daarbij viel me weer eens op dat er een groot verschil bestaat tussen validiteit en compatibiliteit. Zodra de gebruikersvriendelijkheid daardoor gevaar loopt, kunt u altijd beter kiezen voor compatibiliteit dan validiteit.
Valide webpagina’s die strikt voldoen aan een specificatie van HTML of XHTML en CSS, zijn in theorie altijd gebruikersvriendelijker. De logica die daarachter schuilgaat, lijkt onverbiddelijk: standaardisatie en normalisatie leveren alleen iets op als iedereen zich aan de standaarden en de normen houdt. Een controle van de validiteit met bijvoorbeeld de W3C Markup Validation Service (validator.w3.org) is dan ook een standaardtoets in website-usability.
Helaas is validiteit voorlopig een theoretisch ideaal. Een groot en verwaarloosd probleem is de gebrekkige standaardisatie van internettechnologie door het World Wide Web Consortium (W3C op www.w3.org). De standaarden van het W3C bevatten veel fouten. Dat stelt zowel webdesigners als browserproducenten voor een dilemma. Als een W3C-standaard met fouten wordt toegepast, leidt dat tot een ontwerp met fouten. Het gevolg daarvan is onvermijdelijk: door onjuiste of onvolledige richtlijnen van het W3C aan de laars te lappen, kunnen ontwerpers en ontwikkelaars vaak betere websites en software maken.
Een goed voorbeeld zijn de relaties die u kunt leggen tussen webpagina’s. Hiervoor kunt u onder andere het attribuut rel van het HTML-element link gebruiken. De ‘link types’ die het W3C hiervoor heeft gestandaardiseerd, zijn kenmerkend voor heel veel andere fouten van het W3C.
Als webpagina’s een chronologische relatie hebben, kunnen we het attribuut rel="prev" of rel="next" gebruiken voor een hyperlink naar het vorige of volgende document. Is een grote publicatie bijvoorbeeld verdeeld in één webpagina per hoofdstuk, dan kunt u hiermee als volgt in hoofdstuk 5 verwijzen naar hoofdstuk 4 en 6:
<link href="hoofdstuk4.html" rel="prev" />
<link href="hoofdstuk6.html" rel="next" />
Wat het W3C betreft, is de kous daarmee af. De webbrowser Opera (www.opera.com) ondersteunt echter meer chronologische relaties. Opera herkent ook de relaties rel="first" en rel="last" voor het eerste en het laatste document. Opera kan links voor dertien relaties weergeven als knoppen op de navigatiebalk, een speciale knoppenbalk die kan worden weergegeven met het vervolgmenu Werbalken in het menu Beeld. Bij acht hoofdstukken worden de relaties in hoofdstuk 5 dan bijvoorbeeld:
<link href="hoofdstuk1.html" rel="first" />
<link href="hoofdstuk4.html" rel="prev" />
<link href="hoofdstuk6.html" rel="next" />
<link href="hoofdstuk8.html" rel="last" />
Het W3C gebruikt van een typische techneutenoplossing. Als we maar lang genoeg rel="prev" naar vorige documenten volgen, belanden we vanzelf bij het eerste document. Technisch zijn de relaties rel="first" of rel="last" redundante informatie, omdat ze logisch voortvloeien uit rel="prev" en rel="next". De oplossing van Opera is véél gebruikersvriendelijker. Dankzij rel="first" kunnen gebruikers altijd het eerste document vinden, ongeacht waar zij zich bevinden.
Een tweede fout van het W3C is de slordigheid waarmee de specificaties worden opgesteld. Voor alle ‘link types’ worden hele woorden gebruikt, bijvoorbeeld alternate, stylesheet, contents en index. Alleen prev is een afkorting. Die slordigheid werkt fouten in de hand. Ook dat is in Opera beter opgelost: Opera herkent niet alleen rel="prev", maar ook het synoniem rel="previous".
Bij relaties houdt Opera zich hiermee niet tot de laatste letter aan de HTML 4.01 Specification, maar daarvoor heeft Opera hele goede redenen. Vaak wordt Microsoft verweten dat Internet Explorer zich niet aan de specificaties van het W3C houdt, maar ook Microsoft heeft daarvoor soms goede redenen.
Zolang de specificaties van het W3C niet deugen, zullen browserproducenten oplossingen blijven verzinnen die niet voldoen aan de specificaties. Als een browser daarvan gebruikersvriendelijker wordt, kunnen we dat alleen maar toejuichen. Daarom blijft compatibiliteit veel belangrijker dan validiteit. Internetgebruikers gebruiken geen internetstandaarden maar browsers. Een gebruikersvriendelijke website moet in de eerste plaats zo veel mogelijk browsers ondersteunen. Als daarvoor ongeldig HTML of XHTML nodig is, moeten we validiteit maar even vergeten en de prioriteit leggen bij compatibiliteit.
Reacties zijn welkom op usability@pc-boeken.nl. Uw e-mailadres blijft verborgen voor anderen. We behouden ons het recht voor reacties te weigeren, wijzigen of verwijderen.
Laatste update: zondag 15 april 2007.
