door Ward van der Put (usability@pc-boeken.nl)
Een goed verstaander heeft voldoende aan een half woord. Dat is mooi meegenomen, want met één goed gekozen woord kunnen we bijvoorbeeld webteksten gebruikersvriendelijker maken. De keerzijde is helaas dat één verkeerd gekozen woord een tekst nogal kan vergallen.
Afgelopen week viel mijn oog op een grote kop op het omslag van het maandblad c’t – magazine voor computertechniek (www1.fnl.nl/ct): Windows Vista nu al gekraakt. De kop viel me niet eens op omdat ik Windows Vista gebruik, maar omdat ik me verslikte in het woordje al.
Slechts één piepklein woordje van één lettergreep zet de toon van het artikel en de teneur van het magazine. Alle software van Microsoft is bij voorbaat verdacht. Vooral Windows en Internet Explorer liggen onder vuur. In bepaalde windstreken van computerland tel je pas mee als je Linux en Mozilla Firefox gebruikt. De conclusie is onvermijdelijk, het moest er wel van komen: Windows Vista is nu al gekraakt.
Microsoft kan precies hetzelfde nieuws al even gekleurd brengen. Daarvoor hoeven we alleen het woordje al door pas te vervangen: Windows Vista nu pas gekraakt. Dat is een aardige kop voor een persbericht, die daarna kan worden overgenomen door concurrerende bladen zoals Winmag (www.winmag.nl). De claim is bovendien heel goed te verdedigen. In een grote operatie heeft Microsoft de computerindustrie massaal voorzien van gratis bètaversies van Windows Vista. Hackers en crackers hebben maandenlang de tijd gehad om de nieuwe versie van ’s werelds meest gebruikte besturingssysteem stevig aan de tand te voelen. Zo mag iedereen de conclusie 180 graden draaien: het is een wonder dat Windows Vista nu pas is gekraakt.
Er bestaat een groot verschil tussen een pakkende kop en een aansprekende kop. De kop „Windows Vista nu al gekraakt” trok wel mijn aandacht, maar irriteert me ook. Lezers van een magazine voor computertechniek mogen objectieve berichtgeving verwachten, ongeacht of ze nu Linux of Windows gebruiken. Ergens doet de kop mij denken aan inspiratieloze copywriters die voor een reclamecampagne niet veel verder komen dan de kop: „U betaalt te veel!”
Met alleen de kop „Windows Vista nu al gekraakt” is de kous helaas niet af. Pas bij het openslaan van het blad blijkt wat er echt aan de hand is. „Activeringsprocedure Windows Vista gekraakt” staat er in de inhoudsopgave. Het artikel zelf heeft de lege titel „Vista vogelvrij”, maar gelukkig verschaft de onderkop „Productactivatie van Windows Vista gekraakt” meer duidelijkheid. Crackers zijn erin geslaagd Windows Vista te gebruiken zonder geldige productcode, waardoor het mogelijk wordt illegale kopieën te installeren. Dat is alleen een probleem voor Microsoft, niet voor de gebruikers van Windows Vista. Gebruikers van Windows Vista en kopers van het magazine worden dus op het verkeerde been gezet door het misleidende „Windows Vista al gekraakt”.
Voor de gebruikersvriendelijkheid van traditionele media gelden vaak precies dezelfde criteria als voor hun digitale tegenvoeters op het web. In website-usability geldt een onverbiddelijke maar duidelijke vuistregel: beloof op de homepage niets dat de rest van de website niet waarmaakt. Aan een cover met een belofte die daarna niet wordt ingelost door een artikel, hebben gebruikers helemaal niets. Het leidt uitsluitend tot teleurgestelde gebruikers, die een site eerst gaan wantrouwen en vervolgens nooit meer terugkeren.
Reacties zijn welkom op usability@pc-boeken.nl. Uw e-mailadres blijft verborgen voor anderen. We behouden ons het recht voor reacties te weigeren, wijzigen of verwijderen.
Laatste update: zondag 15 april 2007.