404 Object niet gevonden!
Home 
Foute meldingen in foutmeldingen 404 Object niet gevonden!
door Ward van der Put (usability@pc-boeken.nl)
Een aangepaste webpagina weergeven voor HTTP-fout 404, „Not Found”, is een gebruikersvriendelijke oplossing. Het minste dat u kunt doen bij een Nederlandstalige website, is een foutmelding in het Nederlands weergeven. Soms kunt u echter misschien maar beter helemaal niets doen, want ontwikkelaars zijn slechte vertalers.
In de jaren negentig heb ik een groot aantal computerboeken vertaald uit het Amerikaans. Sindsdien erger ik me vaak groen en geel aan de slechte vertalingen in software en webpagina’s. Slechte vertalingen leiden tot slecht leesbare teksten — en slecht leesbare teksten zijn altijd funest voor software-usability en website-usability.
Als beginnend vertaler heb ik vroeger ook veel fouten gemaakt. Zo bont als Beurs Gorilla (www.beursgorilla.nl) heb ik het gelukkig nooit gemaakt. Dit is geen vertalen, maar woorden omzetten:
Het eerste dat in het oog springt, is de slordige herhaling van pagina in „deze pagina pagina”. Gebruikers zien deze fout ook, vooral omdat dit de eerste hyperlink op de webpagina is. Dat doet afbreuk aan het vertrouwen in de website. Waarom zou ik op een hyperlink klikken waarvan de tekst niet deugt? De tekst belooft namelijk weinig goeds.
Goed vertalen gaat verder dan het omzetten van losse woorden in een andere taal. Dit is een klassieke beginnersfout: teksten worden woord voor woord vertaald en niet op het hogere niveau van een zin of een alinea. In de eerste zin is „De gevraagde URL” een simplistische woordomzetting van The requested URL, maar „een URL vragen” is geen Nederlands. De tweede alinea is zelfs lachwekkend: hier is het werkwoord to be in error omgezet in „in fout zijn”.
Andere taalfouten vragen iets meer gevoel voor goed Nederlands. In de eerste alinea is de combinatie van „deze pagina” met „die pagina” storend; hierdoor lijkt „deze pagina” te verwijzen naar een andere webpagina dan „die pagina”. In de tweede alinea is „te contacteren” een te letterlijke vertaling van to contact. Niet fout maar ook niet bepaald fraai zijn „Gelieve” als vertaling van Please en het wollige „Indien u van oordeel bent”.
Vooral klanten met een technische achtergrond zie ik nog wel eens lonken naar mogelijkheden om automatisch te vertalen met software of websites. De technologie hiervoor staat echter nog te veel in de kinderschoenen. Deze taalfouten zijn een goed voorbeeld van wat er fout gaat als software of techneuten alleen maar strings converteren.
Helemaal niets doen is uiteindelijk misschien beter. In plaats van een kromme Nederlandstalige vertaling vol taalfouten is foutloos Engels toch beter.
Zelfs als we alle taalfouten vergeten of vergeven, blijkt de webpagina nog steeds niet te deugen. De pagina bevat ten minste zeven usabilityfouten.
De grootste usabilityfout is dat deze webpagina alleen maar een probleem meldt. Problemen zijn voor gebruikers niet interessant. Ze hebben oplossingen nodig. De twee eerste hyperlinks op deze webpagina zijn in elk geval geen oplossing: deze pagina pagina
en die pagina
leiden namelijk naar de pagina die niet werd gevonden.
In sommige verhandelingen over usability wordt overdreven veel aandacht besteed aan het schrijven van gebruikersvriendelijke foutmeldingen. Foutmeldingen zijn namelijk altijd mosterd na de maaltijd als de fouten kunnen worden voorkomen. Hier maken twee websites drie usabilityfouten, waarvan de gebruiker de gedupeerde derde is:
Not Found, maar in één situatie optreden: als de internetgebruiker zelf een verkeerde URL heeft ingevoerd. Beurs Gorilla heeft een webpagina echter verwijderd. Daarvoor moet een andere statuscode worden gebruikt: 410, Gone.Ook in dit opzicht is niets doen beter dan een verkeerde oplossing implementeren. De HTTP-statuscodes vanaf 400 zijn bedoeld voor client errors: HTTP-fouten die bijvoorbeeld worden veroorzaakt door de clientbrowser op de clientcomputer. (Bij 500 beginnen de statuscodes voor interne serverfouten.) Dit betekent dat deze HTTP-fouten ook kunnen of zelfs moeten worden afgehandeld door de client.
De melding van bijvoorbeeld Windows Internet Explorer 7 is niet ideaal, maar noemt het probleem in elk geval duidelijk: HTTP-fout 410 betekent Verdwenen
en De webpagina bestaat niet meer
. Bovendien wordt een simpele maar doeltreffende standaardoplossing aangedragen: Ga terug naar de vorige pagina
.
Tot slot leidt de uitdraai van de serverconfiguratie onder op de webpagina tot verschillende usabilityproblemen die nogal eens over het hoofd worden gezien:
